Ông Hồ Quang Cua tốt nghiệp kỹ sư trồng trọt Trường Đại học Cần Thơ năm 1978. Sau khi lấy bằng kỹ sư, ông trở về quê nhà làm việc tại Phòng NN-PTNT huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng). Năm 1997, ông giữ chức PGĐ Sở Khoa Học Công Nghệ tỉnh Sóc Trăng, đến năm 2001 ông chuyển qua làm PGĐ Sở NN&PTNN tỉnh Sóc Trăng, đến năm 2013 ông về hưu. Ghi nhận thành tích và đóng góp cho ngành lúa gạo Việt Nam, kỹ sư Hồ Quang Cua và nhóm nghiên cứu của ông đã nhận được 10 Huân chương lao động của Chủ tịch nước, trong đó ông Cua nhận được 2 lần hạng nhì, và 2 lần hạng nhất.

Ông được Viện Lúa Quốc Tế mời tham dự nhân sự kiện 50 năm thành lập Viện.

Ông được Chủ tịch nước tặng thưởng danh hiệu Anh Hùng Lao Động. Thành quả chọn tạo giống của nhóm nghiên cứu đã được Bộ Nông nghiệp trao tặng 2 giải thưởng Bông lúa vàng, và đoạt hạng nhất trong tất cả các cuộc thi trong nước. Sau khi về hưu, ông dồn toàn lực cho việc nghiên cứu chọn tạo các giống lúa ST mới, trong đó thành tựu nổi bật nhất là giống lúa ST24 và ST25.

Ông cùng Tiến sĩ Trần Tấn Phương được Tổ chức Lương nông Quốc tế (FAO) và Viện Năng lượng Nguyên tử Quốc tế cấp chứng nhận thành tựu trong nghiên cứu lúa.

Cá nhân kỹ sư Hồ Quang Cua 2 lần vinh dự được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề cử là đại biểu dự Vinh Quang Việt Nam.

Ông được đề cử là đại biểu dự hội nghị nhân kỷ niệm 50 năm Bác Hồ ra lời kêu gọi Thi Đua Ái Quốc.

Ông liên tục tham dự hội nghị Lúa Gạo Quốc Tế và dự thi Gạo Ngon Nhất Thế Giới. Kết quả là 4 năm liên tiếp đều được vinh danh trên đấu trường quốc tế: năm 2017 và 2018, Gạo ST24 của ông đều đoạt giải Top 3 gạo ngon nhất thế giới; năm 2019 Gạo ST25 đạt giải Gạo Ngon Nhất Thế Giới; đến năm 2020 và năm 2022 Gạo ST25 đạt giải nhì Gạo Ngon Nhất Thế Giới, nâng tầm gạo Việt Nam trên thương trường thế giới.

Hội đồng Khoa học Công nghệ cấp Nhà nước họp tại thủ đô Hà Nội đã thống nhất công trình "Nghiên cứu chọn tạo và phát triển giống lúa thơm Sóc Trăng: ST24 và ST25 giai đoạn 2008-2016" của ông và các cộng sự được công nhận đạt Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học Công nghệ lần thứ 6 — giải thưởng cao nhất về thành tựu khoa học công nghệ, được tổ chức 5 năm một lần.

Ông Hồ Quang Cua được Tổ chức Thương mại Lúa gạo TRT (The Rice Trader) trao giải Thành tựu Trọn đời (World Rice Community – Lifetime Achievement Award) — giải thưởng dành cho các cá nhân xuất sắc, có thành tích và đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành lúa gạo cho quốc gia và thế giới.

Tại Hội nghị Lúa gạo Toàn cầu (World's Rice Conference) lần thứ 15, diễn ra tại Cebu, Philippines, Gạo Ông Cua ST25 của ông được vinh danh Gạo Ngon Nhất Thế Giới 2023 (The World's Best Rice 2023) — lần thứ hai kể từ 2019, khẳng định vững chắc vị thế của gạo thơm Việt Nam trên thương trường thế giới.

Tại thành phố Cần Thơ, Tổ chức The Rice Trader (TRT) phối hợp cùng Hiệp hội Lương thực Việt Nam và các đơn vị liên quan đã tổ chức lễ trao cúp "Gạo Ngon Nhất Thế Giới 2025" (World's Best Rice 2025) cho Gạo Ông Cua ST25. Đây là lần thứ ba Gạo Ông Cua ST25 được vinh danh Gạo Ngon Nhất Thế Giới — sau hai lần trước vào năm 2019 và 2023 — đồng thời cùng chia sẻ ngôi vị cao nhất năm 2025 với gạo Phka Romdoul của Campuchia, tại Hội nghị Lúa Gạo Quốc Tế (International World Rice Conference) tổ chức tại Phnom Penh, Campuchia.

Hiện gia đình ông có 2 doanh nghiệp: DNTN TMDV Hồ Quang và DNTN Hồ Quang Trí. Ở tuổi 73, kỹ sư Hồ Quang Cua vẫn tiếp tục hành trình nghiên cứu của mình, miệt mài chọn tạo và phát triển các giống lúa thơm mới — tiếp nối hành trình gần 5 thập kỷ gắn bó với cây lúa Sóc Trăng.